تبلیغات
بوی جوی مولیان

بوی جوی مولیان

معنای سبز زندگی

 

و الشمس والضحیها والقمراذا تلیها و النهاراذاجلیها و الیل اذا یغشیهاو...وقدافلح من زكیهاو قد خاب من دسیها(1)

به راستی كه رستگار شد كسی كه نفس خویش را از آلودگی ها پاك كردوزیانكار شد كسی كه خودراآلوده ساخت.

 

خداوند متعال با این كه نیازی به سوگند ندارد برای این كه مارا از اهمیت تزكیه نفس آگاه كند دراین سوره11 قسم خورده است.ودرجای دیگر از قرآن، فلسفه بعثت پیامبر(صلی الله علیه و اله) را تعلیم وتزكیه انسان ها بیان فرموده:«...و یزكیهم ویعلمهم الكتاب و الحكمه»(2)

رسالت پیامبر اكرم(صلی الله علیه و اله)این بود كه اول میكروبها را بخشكاند وخارو خاشاك را برطرف كندوراه رشدوتعالی راهمواركند .سپس بذر حكمت وعلم رادر قلوب بیفشاند. پیامبر(صلی الله علیه و اله) مبعوث شدتا عقیده انسان هارااز كفر وشرك وجهل وتعصبات ورسومات غلط و...روح آنهارااز خبائث وهوی پرستی وضعف وترس وحسدو...وگفتارورفتارشان راازتهمت ونفاق وریاكاری وزورگویی و... وجامعه وفرهنگ واقتصادوسیاست وزندگی شان رااز باطل ومنكر،جنایت وعقب ماندگی وبردگی وبی سوادی نجات بخشد. با توجه به این مقدمه واینكه پیامبر فلسفه بعثت را تمام كردن مكارم اخلاق بیان فرمودند: ببینیم منظوراز اخلاق چیست؟

 

معنای سبز زندگی

 

و الشمس والضحیها والقمراذا تلیها و النهاراذاجلیها و الیل اذا یغشیهاو...وقدافلح من زكیهاو قد خاب من دسیها(1)

به راستی كه رستگار شد كسی كه نفس خویش را از آلودگی ها پاك كردوزیانكار شد كسی كه خودراآلوده ساخت.

 

خداوند متعال با این كه نیازی به سوگند ندارد برای این كه مارا از اهمیت تزكیه نفس آگاه كند دراین سوره11 قسم خورده است.ودرجای دیگر از قرآن، فلسفه بعثت پیامبر(صلی الله علیه و اله) را تعلیم وتزكیه انسان ها بیان فرموده:«...و یزكیهم ویعلمهم الكتاب و الحكمه»(2)

 

همچنان كه خود پیامبر(صلی الله علیه و اله) درمورد فلسفه بعثت خودفرمودند:«انی بعثت لاتمم مكارم الاخلاق»

 

همان طوركه درآیه شریفه می بینیم برای تهذیب نفس از لفظ «یزكیهم» (تزكیه) استفاده شده است.تزكیه گرچه از تطهیربه معنای پاك كردن روح گرفته می شود ولی از نظر معنا عمیق تر است.در تطهیر رشد بعدی در نظر گرفته نشده ولی درتزكیه رشدو كمال بعدی شیء تزكیه شده در نظرگرفته شده است.مریضی كه در اثر مرض قوای او تحلیل رفته هنگامی كه میكروب مرض رادرنهاد اوازبین ببرند به طور طبیعی قوای ازدست رفته خود را باز یافته وسلامت ونیرومند می گردد.

 

رسالت پیامبر اكرم(صلی الله علیه و اله)این بود كه اول میكروبها را بخشكاند وخارو خاشاك را برطرف كندوراه رشدوتعالی راهمواركند .سپس بذر حكمت وعلم رادر قلوب بیفشاند. پیامبر(صلی الله علیه و اله) مبعوث شدتا عقیده انسان هارااز كفر وشرك وجهل وتعصبات ورسومات غلط و...روح آنهارااز خبائث وهوی پرستی وضعف وترس وحسدو...وگفتارورفتارشان راازتهمت ونفاق وریاكاری وزورگویی و... وجامعه وفرهنگ واقتصادوسیاست وزندگی شان رااز باطل ومنكر،جنایت وعقب ماندگی وبردگی وبی سوادی نجات بخشد. با توجه به این مقدمه واینكه پیامبر فلسفه بعثت را تمام كردن مكارم اخلاق بیان فرمودند: ببینیم منظوراز اخلاق چیست؟

 

اخلاق جمع خلق به معنای شكل درونی انسانی وغرایز وصفات روحی او می باشد. علم اخلاق در زمینه كسب فضایل اخلاقی راهنمای خوبی است. وسایل تحصیل آن رامعرفی می كند وعوامل بازدارنده رانشان می دهد. انسان رامی سازد واو را مالك خویش قرار می دهد تا او برجهان حاكم شودنه جهان بر او. علم اخلاق انسان راعالم به خود می كند و همچنین این علم سعی در تعدیل غرایز می كند.

 

هر غریزه درساختمان روح انسان نقش حیاتی داردهمان طوركه هر عضو درساختمان جسم انسان موثر است. اما اگراین غرایز تعدیل وبه طورصحیحی رهبری نشود خطرناك هستند به عنوان مثال:

 

 تمایلات جنسی بسیار سركش و طغیان گر می باشد بخصوص در دوران جوانی واگر انسان باكمك نیروی ایمان وعقل نتواند آنها رامهاركند از نظر معنوی آن قدرسقوط می كند كه ازحیوانات هم پست تر می شود. حضرت علی(علیه السلام) می فرماید:

«عبدالشهوه اسیر لاینفك اسره»

بنده شهوت اسیری است كه از این اسارت نجات ندارد.

 

حب مال: این غریزه دو بعد دارد:

بعد مثبت كه مایه خیر وبركت است

«المال والبنون زینه الحیوه الدنیا»(4)

 

بعد منفی كه باعث غفلت از یاد خداست

« یا ایها الذین آمنوا لا تهلكم اموالكم ولا اولادكم عن ذكر الله...»(5)

 ای مومنین مال وفرزندانتان شمارا از یادخدا غافل نسازد.

 

آرزوهای بی اندازه: آرزوها در مراحل زندگی نقش مهمی دارند ولازمه زندگی وكار وكوشش انسان است.البته وقتی كه در حد تعادل باشد. آرزودارای2 بعد است:

بعد مثبت كه پیامبر(صلی الله علیه و اله)از آن تعبیر به «رحمت» كردند. پیامبر(صلی الله علیه و اله):

«الامل رحمه لامتی ولو لا الامل مارضعت  والده ولدهاولا غرس غارس شجرا» (6)

«آرزو برای امت من رحمت است، اگرآرزو نبود هیچ مادری به فرزندش شیر نمی داد وهیچ باغبانی درختی نمی نشاند.»

 

بعد منفی: در روایات از آن تعبیر به دشمن بشر ومایه شقاوت شده است. 

 

امام علی (علیه السلام) :

«الامل كالسراب یقز من راه و یخلف من رجاه »

آرزو مثل سراب دارای بنای فریبنده است كه حقیقتی ندارد وفریب می دهد هر كه او را می بیند و خلاف می گوید به كسی كه به او امید دارد.

 

به طور كلی دانستیم كه در وجود انسان غرایز گوناگونی است كه همه برای ادامه زندگی لازم اند. اما اگر از حد تجاوز كند وبر انسان مستولی شوند نوعی بت پرستی است كه از تمام انواع آن خطرناك تر است.

 

 

كیفیت كار اخلاق:

تذكرچند نكته اساسی در تهذیب:

همان طور كه در سلامت بدن ریاضت وورزش لازم است در خود سازی هم ریاضت وجهاد با نفس ضرورت دارد.

 همان گونه كه در تربیت جسم از اندك شروع كرده وبه تدریج بالا می روند؛در تربیت روح نیز باید از اندك شروع كرده وبه تدریج بالا وبالاتر رسید.

 چنانچه در ورزش بدنی استمرار لازم است،در اخلاق نیز تداوم شرط است.

 همان طور كه در سلامت جسم فعل وترك (دارو و پرهیز) هر دو با هم موثر است؛ در تهذیب روح نیز فعل وترك هر دولازمندو مثل تولی وتبری.

 ومهم ترین امر در تمام مراحل حفظ حضور قلب واخلاص است همان گونه كه در ورزش های جسمی تمركز اراده موثر است؛ در عبادات شرعی وتهذیب ها نیز تمركز اراده واخلاص در نیت نقش اساسی دارد.

 

 

چگونه تهذیب نفس كنیم؟

قدم اول : شناخت نفس خودمان

قدم دوم : بیداری از خواب غفلت و احساس مسولیت .

قدم سوم : « تذكر » یعنی همیشه به یاد خدا باشد و بندگی خود را هرگز فراموش نكند . چون نتیجه فراموشی یاد خدا فراموشی خود و ازخود بیگانه شدن و سرگردانی در وادی غفلت است .

 

«و لاتكونوا كالذین نسوا الله فانسیهم انفسهم ...»( 7)

مثل كسانی نباشید كه خدا را فراموش كردند كه درنتیجه خدا ایشان را به خود فراموشی ( ازخود بیگانگی ) گرفتار خواهد كرد.

 

قدم چهارم : تفكر و تدبر . امیرالمومنین (علیه السلام) می فرماید:

« نبه بالتفکر قلبک »

« بوسیله تفکر دل خود را بیدار کن »

 

 

قدم پنجم : حب وبغض ( تولی وتبری) در علم اخلاق از این دو به شهوت وغضب تعبیر می شود ومهم ترین انگیزه برای کسب فضایل و دوری از رذایل است واین دوستی هاست که اساس زندگی انسان را تشکیل می دهند . 

« قل کل یعمل علی شاکلته »( 9)  

« رفتار هر کس طبق ساختار درونی اش می باشد . »

 

قدم ششم : ترک محرمات ومعاصی است. همان طور که برای سلامتی جسم باید از بعضی  چیزها پرهیز کنیم برای سلامت روح نیز باید از بعضی از امور پرهیز کنیم هر چند این پرهیز دشوار است اما نقش مهمی در خودسازی دارد که از آن به تقوی تعبیر شده است.

 

 

گذر عمر: 

سالها در گذر است وبا گذشتن آن ، عمر ما هم می گذرد وعمر ، تنها سرمایه است که باید در مسیر حق استفاده شود . پس ما در جزیره ای به نام فرصت وبین دو اقیانوس عدم قرار گرفته ایم.

 

امیر المومنین (علیه السلام) :

« مافات مضی و ما سیاتیك فاین قم فاغتنم الفرصه بین العدمین »( 12)

« آنچه كه فوت شده گذشته و آنچه قرار است بیاید ( پس كو ) پس غنیمت بدان فرصت بین دو عدم را »

 

عمر ما مانند سال دارای فصل است كه نوجوانی فصل شكفتن استعداد ها و شادابی برای حركت ( به سوی خدا ) و بالارفتن از نردبان فضایل و رسیدن به كمال و معرفت است . به شرطی كه آفت ها وموریانه های رذایل پله های این نردبان را ازبین نبرند .

 

چند نمونه از آفات:   1- تكبروغرور    

2- دوستان ناباب      

3- سركشی تمایلات

 

 

 راه حل این مسائل: 

انسان خودش را بشناسد و بداند كه اشرف مخلوقات است وجهان برای او خلق شده است .

در حدیث قدسی :

« یا بن آدم خلقت الاشیاء لاجلك و خلقتك لاجلی »

« ای فرزند آدم من همه چیز را برای تو و تو را برای خودم خلق كردم. »

 

خود كم بین نباشد زیرا درون او مملو از استعدادهاست وخدا در خلقت او هیچ كم وكاستی قرار نداده است و او با اراده خود می تواند همه كارها را انجام دهد .

 

مربی دلسوز ، برای خود سازی و تهذیب نفس پیدا كند .

 

تصمیم جدی برای خود سازی و تقویت اراده ،زمینه را آماده می كند كه انسان مصم با آگاهی كامل حركتی زیبا را در دنیا شروع كند .

 

در نتیجه : سعادت حاصل نمی شود جز به كمال و كمال حاصل نمی شود مگر به دو چیز : 

1- معارف حقه 2- عمل صالح 

اقتباس از درس های استاد رثایی

باز نویسی:عبدی

شمیم نرجس14


منابع :

 

1- سوره شمس ، آیات 1 الی10

2- سوره جمعه ، آیه 2

3- مجمع البیان ، تفسیر آیه 4 ، سوره قلم .

4- سوره كهف ،آیه 46

5- سوره منافقون ، آیه 8

6- سفینه البحار ، ج 1 ، صفحه 30

7- سوره حشر ، آیه 19

8- بحار ،ج 68 ، صفحه 318

9- سوره بنی اسرائیل ، آیه 84




طبقه بندی: معارف(عقاید)،
[ سه شنبه 22 آبان 1386 ] [ 12:11 ب.ظ ] [ سرجامه ]
درباره وبلاگ

از زمین تا آسمان آه است می دانی چرا؟

یک قیامت گریه در راه است می دانی چرا؟

بر سر هر نیزه خورشیدی ست یک ماه تمام

بر سر هر نیزه یک ماه است می دانی چرا؟

نویسندگان
موضوعات وب
امار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب

فال انبیاء


كد ماوس