تبلیغات
بوی جوی مولیان

بوی جوی مولیان
سحروجادو

 

به راستی سحر و جادو چیست ؟ آیا واقعیت دارد ؟ قبل از پرداختن به جواب این سئوالها بهتر است در ابتدا عامل پیدایش سحر و جادوگری را مورد بررسی قرار دهیم .

 

فرهنگ جادویی1 از هنگامی به وجود آمد  كه بشر خواص گیاهان را یكی بعد از دیگری كشف كرده و دانشِ اثرات مفید و مضر گیاهان پیدا شد و ادامه یافت . انواع گیاهان كه گاه موجب بیماری و گاه آرامش و درمان دردها و گاهی باعث مرگ انسان می شده ؛ این امكان را به او داد تا از مرز جامعه ترتمی2 گذشته و با تهیه مواد سمی یا مخدر و یا نیروبخش از گیاهان گوناگون ، در دنیای بهتری زندگی كند .

سحروجادو

 

به راستی سحر و جادو چیست ؟ آیا واقعیت دارد ؟ قبل از پرداختن به جواب این سئوالها بهتر است در ابتدا عامل پیدایش سحر و جادوگری را مورد بررسی قرار دهیم .

 

فرهنگ جادویی1 از هنگامی به وجود آمد  كه بشر خواص گیاهان را یكی بعد از دیگری كشف كرده و دانشِ اثرات مفید و مضر گیاهان پیدا شد و ادامه یافت . انواع گیاهان كه گاه موجب بیماری و گاه آرامش و درمان دردها و گاهی باعث مرگ انسان می شده ؛ این امكان را به او داد تا از مرز جامعه ترتمی2 گذشته و با تهیه مواد سمی یا مخدر و یا نیروبخش از گیاهان گوناگون ، در دنیای بهتری زندگی كند .

 

 

همین كشف آثار گیاهان ، نخستین عامل پیدایش جادوگری و سحر شده است . این فرهنگ از نظم و قوانین طبیعی اشیاء الهام گرفته . مثلاً از علایم و نشانه هایی كه در اشیاء به ویژه در گیاهان دیده ، ابتدا به صورت زبان جادوگری استفاده كرده و سپس همین نشانه ها و علایم مبنای پیدایش خط گردیده است .3 

 

می بینیم كه ریشه و عامل اصلی سحر و جادو چیزی عجیب و غریب نبوده بلكه بشر به خاطر رسیدن به خواسته های نامشروع خود از این حرفه در راه باطل استفاده كرده و با انجام اعمالی كه امكان وقوع دارند و در شرع از آن نهی شده ذهن و فكر و وقت افراد را به این موضوع متوجه ساخته است .

 

حقیقت سحر چیست ؟

 

سحر در اصل به معنی هر كار و هر چیزی است كه مأخذ آن مخفی و پنهان باشد ولی در زبان روزمره به اعمال خارق العاده ای گویند كه با استفاده از وسایل مختلف انجام می شود و‌آثاری از خود در وجود انسانها به جا می گذارد و گاهی یك نوع چشم بندی و تردستی است و گاه تنها جنبه روانی خیالی دارد .4 

 

سحر از نظر لغت :

 

در مفردات راغب ذیل كلمه السُّحاره ( سحر ) به سه معنی اشاره شده :

 

  خدعه و خیالات بدون حقیقت و واقعیت ، همانند شعبده و تردستی . 

  جلب شیطانها از راههای خاص  و كمك گرفتن از آنان.     

  ممكن است با وسایلی ماهیت و شكل اشخاص و موجودات را تغییر داد . مثلاً انسان را به وسیله آن به صورت حیوانی در آورد . ولی این نوع خیال و پنداری بیش نیست و واقعیت ندارد .

 

آیا سحر واقعیت دارد ؟

 

از بررسی حدود 51 مورد كلمه سحر و مشتقات آن در سوره های قرآن از قبیل طه ، شعراء ، یونس ، اعراف و ... راجع به سرگذشت پیامبران خدا : موسی ، عیسی و پیامبر اسلام به این نتیجه می رسیم كه سحر از نظر قرآن به دو بخش تقسیم می شود :

 

1. آنجا كه مقصود از آن فریفتن و تردستی و چشم بندی است و حقیقتی ندارد . چنانكه می خوانیم :

 

« ... فَاذا حِبالُهُم وَ عِصِیُّهُم یُخَیِّلُ الیهِ من سِحرهم اَنها تَسعی » 5

 ( آنها بساط خویش افكندند ) كه ناگاه در اثر سحر ، پنداشتی چوبها به جنبش و حركت در آمد .

 

از این آیات روشن می شود كه سحر دارای حقیقتی نیست كه بتواند در اشیاء تصرف  كرده و اثر بگذارد بلكه این تردستی و چشم بندی ساحران است كه این چنین جلوه می دهد .

 

2. از بعضی آیات قرآن استفاده می شود كه بعضی از انواع سحر به راستی اثر می گذارد. مانند این آیه كه می فرماید :   

 

« آنها سحرهایی را فرا می گرفتند كه میان مرد و همسرش جدایی می افكند . »6

 

ولی آیا تأثیر سحر فقط جنبه روانی دارد و یا اینكه اثر جسمانی و خارجی هم ممكن است داشته باشد ؛ در آیات اشاره ای نشده است و بعضی معتقدند اثر سحر تنها در جنبه های روانی است . در اینكه آیا سحر واقعیت دارد یا جزء خرافات است بین علمای اسلام به ویژه علمای شیعه وسنی اختلاف نظروجود دارد . بیشتر علمای شیعه سحر را صرف خرافات می دانند و به همان آیه 66 سوره طه یا 116 سوره اعراف استدلال می كنند . اما از بین اهل سنت بعضی ها قایلند به اینكه سحر حقیقت دارد .7 

 

شیخ طوسی از بزرگان علمای شیعه ، در كتاب خلاف می گوید : « نزد بیشتر علما و ابی حنیفه و مالك و شافعی ، سحر حقیقت دارد و با جادو می توان كسی را كشت یا مریض كرد یا دستش را فلج نمود یا بین زن و شوهر تفرقه انداخت . » در مقابل ، ابوجعفر استر آبادی می گوید : « سحر حقیقت ندارد بلكه صرف تخیل و چشم بندی است . افراد بزرگی مانند علامه حلی در حقیقت داشتن سحر تردید كرده و مواردی از سحر را كه در تاریخ ذكر شده نقل كرده اند . » 8

 

آنهایی كه معتقدند سحر از خرافات است در مقام توجیه اثر سحر گفته اند : اگر مسحور بداند كه درباره او سحر كرده اند ؛ توهم مسحور شدن باعث می شود كه اثر سحر در او ظاهر شود . مثل تلقین به مریض .

 

به طور كلی آنها می گویند سحر از خرافات است ؛ به ماجرای حضرت موسی و ساحران استدلال می كنند . اما آنها كه معتقدند سحر واقعیت دارد ؛ به موارد تجربی در جامعه استناد می كنند كه مكرر دیده شده بر اثر سحر ، محبتی از شخص در دل دیگری ایجاد شده ، یا زن و شوهری صمیمی بر اثر سحر از هم جدا گشته یا چیزهای به سرقت رفته پیدا شده اند .

 

 

 چگونگی تأثیر سحر :

 

مرحوم مجلسی می نویسد : « بر حسب اقسام گوناگون سحر ، چگونگی تأثیر آن نیز فرق می كند .پس آن قسم كه از قبیل شعبده است كیفیتش نیز روشن است ؛ با حركات سریع دست ، از خطای دیگران استفاده می كنند . اما اینكه به وسیله جادو، حب و بغضی یا غم و ناراحتی در قلب كسی به وجود بیاید ؛ ظاهر این است كه خداوند همان گونه كه در ادویه ، خواص دارویی قرار داده ؛ در اعمال ساحر یا اورادش نیز این خاصیت را نهاده است . یا اینكه اجنه و شیاطینی كه توسط ساحر به استخدام گرفته می شوند موجب حب و بغض می گردند. اما اینكه بعضی ادعا می كنند ساحربا كمك سحرباران نازل می كند یا ابرها را جمع می نماید ؛ ما قبول نداریم كه چنین چیزی ممكن باشد تا بتوان به وسیله جادو درعالم بالا تصرف نمود.» 9

 

حكم سحر در اسلام:

 

مرحوم فخر المحققین در كتاب ایضاح ادعا كرده كه حرمت سحر و جادو از ضروریات دین اسلام است وهركه جادو را حلال بداند كافر است . شیخ انصاری در كتاب مكاسب گفته كه هر چند ما مطمئن به اجماع علما در این خصوص نیستیم ولی ادعای ضروری دین از چیزهایی است كه ما مطمئن به حرمت این عمل می شویم و علما در همه اعصار بر حرمت جادو و جادوگری اتفاق داشته اند .

 

اما آیا اینكه به طور مطلق حرام است یا بعضی جاها استثناء شده ؛ ظاهراً آن گونه سحر كه برای مقاصد درست به كار گرفته می شود مانند فتح سرزمین كفر یا بقای عمارت و ... و به خصوص باطل كردن سحر با سحر جایز می باشد . 10 

 

در تفسیر نمونه آمده : سحر در اسلام ممنوع و از گناهان كبیره است . چرا كه در بسیاری از موارد ، باعث گمراه ساختن

مردم و تحریف حقایق و متزلزل ساختن پایه عقاید افراد ساده ذهن می شود . البته این حكم مانند بسیاری از احكام دیگر موارد استثناء نیز دارد ؛ از جمله فراگرفتن سحر برای ابطال آن و یا برای از بین بردن اثر آن در مورد كسانی كه از آن آسیب دیده اند . 11

 

 

  سحر در عصرما :

 

امروزه یك سلسله علوم وجود دارد كه در گذشته ساحران با استفاده از آنها برنامه های خود را عملی می ساختند :

 

 استفاده از خواص ناشناخته فیزیكی و شیمیایی اجسام . همان طور كه در داستان ساحران زمان موسی آمده كه آنها با استفاده ازخواص فیزیكی و شیمیایی مانند جیوه و تركیبات آن توانستند چیزهایی به شكل مار بسازند و به حركت درآورند .

 

البته استفاده ازخواص فیزیكی و شیمیایی اجسام هرگز ممنوع نیست . بلكه باید هر چه بیشتر از آنها آگاه شد و در زندگی از آن استفاده كرد . ولی اگر از خواص مرموز آنها برای اغفال و فریب مردم ناآگاه استفاده شود و به راههای غلط سوق داده شود یكی از مصادیق سحر محسوب خواهد شد .

 

 استفاده از خواب مغناطیسی ، هیپنوتیزم ، اینه تیسم و تله پاتی ( انتقال افكار از فاصله دور ) كه اگر كسی از آنها استفاده سوء كند سحر محسوب می شود .

 

اما آنچه در جامعه فعلی به ویژه غرب رواج پیدا كرده ساخت فیلم هایی با مضمون خرافی و جادوگری همچون جن گیر و... می باشد كه غالباً اثرات سوئی بر روی مخاطبان خود به جای می گذارند و آنها را به عالم خیال و دنیایی غیر واقعی و دست نیافتنی سوق می دهند . با توجه به اینكه اكثر مخاطبان این گونه فیلمها جوانان و نوجوانانی هستند كه در حساس ترین مرحله زندگی خود كه مرحله ثبوت شخصیت و افكار آنهاست به سر می برند و همچنین نیاز جامعه به مغزهای متفكر جوان ، زنگ خطری است برای خانواده ها و تمامی مسئولان و دلسوزان تا نسل جوان جامعه را از افتادن در ورطه موهومات و خرافات نجات دهند و زمینه های شكوفایی و رشد استعدادهای آنان را فراهم كنند . بدین منظور و برای جلوگیری از روند رو به رشد گرایش جوانان به این گونه برنامه ها و مجالس ، پرداختن به این مسائل به روشهای كاملاً علمی و نو و جواب گویی به سئوالات و شبهات وارده از ضروریات است .

                                                                                                         

 

                                                                                                                 فاطمه قادری

 

 

پی نوشت :

 

1-  فرهنگها از لحاظ  تحولات روحی و روانی توده های انسانی با توجه به محیط  واقعی آن ها  و بدون ارتباط زیاد به دوره های تاریخی به موارد زیر تقسیم می شوند:  1- فرهنگ توتمی 2- فرهنگ جادویی 3- فرهنگ باورهای ماوراء الطبیعه 4- فرهنگ واقع بینی 5- فرهنگ اتمی .

2-  گروهی از آدمها نژاد خود را مسخ شده یک جانور تصور کرده اند که بصورت آدم در آمده و آن جانور مسخ شده را نیای بنیا نگذار قبیله خود دانسته اند.

3-  ژاک انتیه ، دهکده های جادو، مترجم: مصطفی موسوی دزغانی

4-  تفسیر نمونه، ج13 ،ص240

5-  طه/66

6-  تفسیر نمونه، ج1،ص377

7-  کلانتر سید محمد، المکاسب، ج3، صص36-38

8-  مجلسی ، محمد باقر، بحارالانوار،ج6، صص30-32

9- همان، صص38-39

10-  کلانتر ، سید محمد،همان، صص95_96

11-  تفسیر نمونه،ج8،ص359

 




طبقه بندی: زن وخانواده(زنان وبانوان)،
[ سه شنبه 27 شهریور 1386 ] [ 11:09 ق.ظ ] [ سرجامه ]
درباره وبلاگ

از زمین تا آسمان آه است می دانی چرا؟

یک قیامت گریه در راه است می دانی چرا؟

بر سر هر نیزه خورشیدی ست یک ماه تمام

بر سر هر نیزه یک ماه است می دانی چرا؟

نویسندگان
موضوعات وب
امار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب

فال انبیاء


كد ماوس